Cold War sa Europa at Amerika AP8 Q3 Week 5 (Revised K-12 Curriculum) #ap8matatag

Ang cold war sa Europa at

America. Bagam't nagkaisa ang mga allies

laban sa mga Nazi ay nagsimula ang

paghahati sa pagitan ng dalawang

magkakampi dahil sa pangingibabaw ng

hidwaan ng ideolohiya sa pagitan ng

kapitalismo at

komunismo. Ang pagsimula ng cold war sa

Europa at America.

Ang Estados Unidos ang pangunahing

bansang

Demokratiko. Samantalang ang Unyong

Sobiet ay

komunista. Ang desisyon sa Potsdam na

hatiin ang Alemanya ay hindi lamang

isang hakbang para sa pagbabalik ng

kapayapaan kundi isang pagsasaayos na

nagpatibay sa hating pampulitika sa

Europa. Isang hatian na nagbigay daan sa

malawakang pagbabago sa rehiyon at

nagtulak sa pag-usbong ng Cold War. o

hindi tuwirang

labanan. Upang mapanatili ng Unyong

Sobiet ang kapangyarihan sa silangang

Europa ay pinutol nito ang

pakikipag-ugnayan sa mga kanluraning

bansa. Naputol ang kalakalan, limitado

ang paglalakbay. Bawal ang pahayagan,

magazine, aklat at programa sa

radyo. Ito ang tinagurian ni Winston

Churchill na iron curtain o

pampulitikang paghahati sa pagitan ng

Soviet block at

taga-canluran. Ang pagbuo ng iron

curtain at ideolohikal na hidwaan sa

pagitan ng mga bansa sa kanluran at

silangan ang naging pundasyon ng Truman

Doctrine noong 1947.

Ang Truman doctrine ay inilunsad ng

Estados Unidos sa pangunguna ni

Pangulong Harry Estruman bilang

pangunahing hakbang upang pigilan ang

paglaganap ng komunismo at tulungan ang

mga bansang nasa panganib ng impluwensya

ng Unyong Subet.

Naglaan ang Estados Unidos ng 400

million upang suportahan ang Greece at

Turkey. Ang tulong na ito ay bahagi ng

mas malawak na layunin ng Estados Unidos

upang pigilan ng paglaganap ng

komunismo. Ang Truman doctrine ay

nagpatindi ng tensyon sa pagitan ng

Estados Unidos at Unyong Sobiet at

itinuturing na isa sa mga pormal na

simula ng Cold War.

Kasunod ng pagsasakatuparan ng Truman

doctrine ay inulansad ng Estados Unidos

ang Marshall Plan na kilala rin bilang

European Recovery Program. Ito ay binuo

ni George C. Marshall, ang Secretary of

State ng Estados

Unidos. Sa ilalim ng planong ito ay

inalok ng Estados Unidos ng malawakang

tulong pinansyal ang bawat bansa sa

kanlurang Europa kabilang na ang Grand

Britanya.

Layunin ang planong ito na muling

buhayin ang ekonomiya ng rehiyon at

pigilan ang paglaganap ng

komunismo. Ayon sa plano ay magbibigay

ang Estados Unidos ng humigit kumulang

13 bilyong dolyar katumbas halos ng 150

billion sa kasalukuyan sa 16 na bansa sa

anyo ng mga pautang at grant sa mga

bansang apektado ng digmaan sa kanlurang

Europa. Ayon sa plano ay magbibigay ang

Estados Unidos ng humigit kumulang 13

bilyong dolyar katumbas halos ng50

billion sa kasalukuyan sa 16 na bansa sa

anyo ng mga pautang at grant sa mga

bansang apektado ng digmaan sa kanurang

Europa. Ang NATO at Warsopac.

Ang North Atlantic Treaty Organization o

NATO ay itinatag noong April 4, 1949

bilang isang kasunduan sa pagitan ng

lawang bansang

kanluranin. Ang pangunahing layunin ng

alyansang ito ay protektahan ang mga

kasapi mula sa banta ng

komunismo. Ang NATO ay nagsilbing

kolektibong depensa kung saan ang mga

kasaping bansa ay nagkasundong

magtulungan at pagsamahin ang kanilang

pwersang militar upang ipagtanggol ang

bawat isa laban sa anumang pagsalakay.

Sa pagkamatay ni Joseph Stalin noong

1953 ay sinikap ng bagong pamunuan ng

Unyong Subyet sa ilalim ni Nikita

Kruschov na panatilihin at palakasin ang

kontrol nito sa silangang

Europa. Binuo ng Unyong Sobiet ang

Warsopac noong 1955 bilang pananggalang

nito sa

NATO. Ang Warsopac ay binubuo ng mga

bansang nasa ilalim ng impluwensya ng

Unyong Soviet.

Nakasaad sa Warsopac na ipagtatanggol ng

lahat ng miyembro ang alinmang bansang

kaanib nito sakaling lusubin ito ng

kabilang

kampo. Ang space

race, ang kompetisyon sa teknolohiya at

agham sa pagitan ng Estados Unidos at

Unyong Sobiet ay naging masidhi kaya

isinilang ang tinawag na space

race. 1955. unang nagdeklara ang Estados

Unidos ng plano na magpadala ng

artifisyal na satelite sa kalawakan at

bilang tugon ay agad na nagpahayag ang

Unyong Subyet ng katulad na

plano. October 4, 1957 ay matagumpay na

nailunsad ng Unyong Subet ang Sputnik

ang unang artifisyal na satellite na

umikot sa

mundo. Sinundan ng Sputnik I noong

November 3, 1957. Sakay ang asong si

Laika ang unang buhay na nilalang na

ipinadala sa

kalawakan. 1959 ay inulunsad nila ang

Luna 2, ang unang spacecraft na

nakarating sa

buwan. Sakay ng Vostock 1, si Yuri

Gagarin ang unang tao na nakaikot sa

daigdig noong April 12, 1961 na siyang

nagbigay ng malaking karangalan sa

Unyong Subet.

Upang matugunan ang mga hamon ng space

race ay itinatag ng Estados Unidos ang

National Aeronautics and Space

Administration o NASA noong July 29,

1958 na siyang nanguna sa mga programa

sa

kalawakan. May 5, 1961 si Allan Shepard

ang unang Amerikanong nakarating sa

kalawakan.

July 10, 1962 ay pinalipad sa kalawakan

ang Telstar, isang pangkomunikasyon na

satellite. Nagulat ang buong mundo sa

nagawang ito ng Estados Unidos dahil sa

pamamagitan nito ay maaari ng

makatanggap ng tawag sa telepono at

makakita ng palabas sa telebisyon mula

sa ibang

bansa. December 24, 1968 ay matagumpay

na umikot ang misyong Apollo 8 sa buwan.

July 20, 1969 ay nagtagumpay ang misyong

Apollo 11 na makapagpadala ng tao sa

buwan. Sina Neil Armstrong at Edwin

Aldrin ang mga unang taong nakatapak sa

ibabaw ng

buwan. Ang Cuban missile

crisis. Pinangunahan ni Fidel Castro ang

pagpapatalsik sa diktadura ni Folheno

Batista na kaalyado ng Estados Unidos.

Naging pangamba ng Estados Unidos ang

paglaganap ng komunismo sa Cuba lalo na

at malapit lamang ito sa Estados Unidos.

Nagsagawa ng mga hakbang ang Estados

Unidos upang mapigilan ang paglaganap ng

komunismo sa Cuba gaya ng pagpataw ng

embargo. Bilang tugon mula sa banta ng

Estados Unidos ay humingi naman ng

tulong si Castro sa Unyong Sobiet na

agad namang nagbigay ng suporta sa

kanyang

rehimen. Ang pagtanggap ng armas at

tulong militar mula sa Soviet ay

nagbigay daan sa pagtatayo ng mga base

ng missile sa Cuba noong 1962.

Ang hakbang na ito ang nagsilbing tugon

ng Soviet upang kontrahin ang mga armas

nuclear ng Estados Unido sa

Turkey. October 1962, sa pamamagitan ng

isang aerial reconnaissance ay

natuklasan ng Estados Unidos na

nagtatayo ang Unyong Subet na mga base

ng missile sa

Cuba. Ang pagkakatuklas na ito ay

nagpasimula ng laingatong araw ng

matinding tensyon kung saan ang parehong

panig ay gumamit ng estratehiyang

brinkmanship. Isang taktika kung saan

sinasadya nilang ilapit ang sitwasyon sa

bingit ng digmaan upang pilitin ang

isa't isa na umatras o

makipagkasundo. Nagpadala ang Estados

Unidos ng isang plota ng mga sasakyang

pandigma upang harangan ang mga barkong

subyet na magdala ng karagdagang armas

nucleyar sa

Cuba. Matapos ang masinsinang

negosyasyon sa pagitan ni Pangulong John

F. Kennedy at chairman ni Kita Cruschov

ay nagkasundo ang dalawang leader na

tanggalin ang mga armas nuclear ng

Unyong Soviet sa Cuba. Bilang kapalit ay

inalis din ng Estados Unidos ang

kanilang mga missiles sa Turkey na

nagbabantang makapinsala sa Unyong

Sobiet. Ang cold war sa Europa at

America.