"Lalka" tematy rozprawek maturalnych. Omówienie czterech tematów z matur języka polskiego.

ruchu

Dzień dobry Najmilsi dziś mam zamiar

kontynuować z wami omawianie tematów

rozprawek maturalnych ale uwzględniłem

też te tematy które nie tylko pojawiły

się w oficjalnych majowych arkuszach

maturalnych wzięłam również pod uwagę

tematy które pojawiały się na przykład

podczas matur poprawkowych albo nawet

tych próbnych No i oczywiście dzisiejszą

lekturą będzie no właśnie lalka

postanowiłam zatem kochani omówić z wami

cztery wybrane tematy dotyczące tej

sztandarowej maturalnej lektury jaką

jest lalka ale uwaga żaden z nich nie

będzie dotyczył miłości dlaczego bo

myślę że temat miłości jeśli chodzi o

lalkę jest już tak obrane i zasadniczo

patrząc na tematy maturalne ta miłość

jest w przypadku lalki raczej nie

wybiera na być Może też dlatego Moi

drodzy że to w wielu moich odc tak

poświęconych Lalce starałam się wam cały

czas przekazać lalka nie jest przede

wszystkim powieść o miłości generalnie

jest tamten wątek i Wiemy oczywiście że

nieszczęśliwy

Stanisław Wokulski popełnia całą masę

błędów jeśli chodzi o to uczucie Ale to

nie jest kwintesencja lalki proszę

państwa lalka jest powieścią na wiele

różnych tematów No i tak zapewne

pomyśleli sobie twórcy pierwszego tematu

podczas wówczas nowej matury czyli w

roku 2015

układając takie oto zagadnienie wolna

wola człowieka czy siły od niego

niezależne Co decyduje o naszym ludzkim

losie i do tego dołączoną właściwie

fragment Lalki które przez maturzystów

jest albo przynajmniej był wówczas

bardzo mało kojarzony to był ten element

powieści w którym Wokulski znajduje się

w Paryżu Jak wiecie uciekł do Paryża

poczuł się nieco zdradzonym i oszukiwany

przez żele ale jednocześnie Paryż był

wówczas miastem możliwości miastem

rozwoju nie tylko biznesu ale również

nauki był i dalej jest miastem

przepięknymi wartym zobaczenia mówię

tutaj z autopsji Niemniej jednak

Wokulski wówczas w drugiej połowie 19-go

wieku fascynował się także architekturą

tego miasta ponieważ zauważył i to

rzeczywiście jest proszę państwa godne

zauważenia nie tylko w przypadku

bohatera literackiego że chociaż miasto

powstawało przez setki lat budowane

przez liczne pokolenia paryżan i

jednocześnie musimy zdawać sobie sprawę

z tego że to nie byli ludzie tak

wykształceni jak dzisiaj i oczywiście

byli to ludzie którzy się wzajemnie nie

znali No bo przecież jak mogli się znać

z pokolenia na pokolenie a jednak miasto

powstawało tak jak mi powstawało wedle

założonego odgórnie planu i ma idealny

kształt półmiska przeciętego na pół Taką

wstęgą rzeki jednocześnie wszystko tam

jest bardzo harmonijne bardzo ze sobą

zgra że co jest dowodem potęgi ludzkiej

myśli tutaj również przychodzi w tym

fragmencie Wokulskiemu refleksja na

temat pewnego dziada styrii który miał

bardzo skromny warsztat ale ponieważ

pracował pracował i pracował to później

jego dzieci a następnie wnuki i prawnuki

miały w życiu coraz lepiej No i rzecz

jasna mam

doczekali się oni już tak ogromnego

majątku że mogli zamieszkać w takiej

bardzo reprezentatywnej dzielnicy z

takich bardzo bogatym otoczeniu i mogli

spędzać życie

powiedziałabym w taki sposób No cóż nie

charakteryzujący się na pewno ciężką

pracą Niemniej jednak proszę państwa

fragment został dobrany w ten sposób

celowym Zauważcie że tutaj w tej

rozprawce należało rozstrzygnąć co

decyduje można było również postawić

tezę ambiwalentną że być może

człowiekowi wydaje się że to jest wolna

wola ale jednak W wielu sytuacjach

pojawiają się siły człowieka nie zależne

trzeba było odwołać się do tego

fragmentu i wskazać inny fragment Lalki

plus jeszcze dodatkowo jakiś tekst

kultury proszę państwa wielu maturzystów

wyszło rozczarowanych tym tematem bywają

spodziewali się że treść będzie w jakiś

sposób Na kierująca tymczasem nie było

do końca wiadomo czy rzeczywiście wolna

wola No bo przecież we fragmencie

podkreślony jest że ludzie pracujący w

Paryżu pracowali tak z własnej woli i

mimo wszystko to się wspaniale układało

harmonijnie tak samo przykład dziada

który dzięki własnej pracy przekazaniu

tego etosu pracy dzieciom oraz wnukom

także sprawił że ci ludzie potrafili

pracować i przez to bogacić się no to

rzecz jasna bardzo czytelny znak że

człowiek może decydować o własnym losie

i ma ku temu wszelkie możliwe środki Ale

z drugiej strony jeżeli przyjrzymy się

temu pod kątem determinizmu

dziewiętnastowiecznego przekonania że

jednak każdy ma miejsce nie ucieknie od

pewnego schematu

Kolejna kwestia że jednak to miasto

Paryż które tak pięknie jest

architektonicznie ułożone sprawia

wrażenie jakby ktoś nad tym wszystkim

jednak czuwał czyli jakieś niezależne

siły wpływały na robotników w

Mimo upływu setek lat no i jednocześnie

taka smutna gorzka refleksja pod koniec

opisu tej rodziny dziada Sylwii że ci

ludzie Teraz po prostu pojawią się w

luksusie ale tak naprawdę prowadzą

niejako próżniacze życie i być może

znowu wrócą do tej biedy bo nie potrafią

się tym nacieszyć czyli historia zatoczy

koło No właśnie i to moi drodzy jest tak

naprawdę szansa dla was proszę pamiętać

że w takiej sytuacji Wy wybieracie to

jest tak dobrany fragment że nie ma

jednej odpowiedzi ja oczywiście

zdecydowałabym się na tę wolną wolę i

wskazała bym chociażby losy samego

Wokulskiego który wbrew oczekiwaniom

tylko ojca wbrew takim powiedziałabym

szyderczym różnego rodzaju sugestią

otoczenia pracą własnych rąk doszedł do

ogromnego majątku odniósł sukces w tych

dziedzinach

biznesowych których się dotknął miał

taką wizję właściwie handlową Można w

ten sposób podkreślić bardzo nowatorski

i nic nie mogło mu stanąć na

przeszkodzie z kolei Zwolennicy teorii

że to jednak siły nadzwyczajne jakieś

prawda zupełnie nie takie które człowiek

nie ma wpływu decydują za nas No to

oczywiście mogą tutaj wspomnieć o tym co

już mówiłam że jednak Paryż powstał

jakby wedle jakiejś od górnej myśli że

jednak pokolenie kolejne pokolenie z tej

rodziny dziada z powrotem wyląduje w

biedzie No i rzecz jasna odwołując się

do reszty lalki można powołać się na tę

nieszczęsną miłość wreszcie się możecie

doczekać tego tematu do Izabeli po nie

okólski który tak świetnie radził sobie

biznesową niestety nie mógł kupić

uczucia nie mógł sprawić że ta kobieta

zakocha się w nim bo przecież miłość nie

jest czymś co można sobie tak po prostu

postanowić prawda kolejny temat który

dotyczył tejże lektury był bardzo

ciekawy A mianowicie dotyczył wpływu

książek na życie człowieka Czym mogą być

książki dla człowieka tak mniej więcej

parafrazując i były to bardzo ciekawy

fragment ponieważ było to już w momencie

kiedy Wokulski wrócił do Warszawy

uratowany przez Wysockiego z tej próby

samobójczej na torach w Skierniewicach I

oglądam sobie swoje ulubione książki i

dochodzi do takich wniosków że o ile

literatura polska literatura narodowa

raczej sprawiła mu wiele Powiedziałbym

przykrości bo kierując się tymi ideałami

romantycznymi wymyślił sobie idealną

Miłość która nie istnieje o tyle odkrywa

że o wiele lepiej czuje się czytając

literaturę obcy że zaczynam żyć tymi

pięknymi wyobrażeniami na przykład z

tysiąca i jednej nocy wyobrażasz sobie

też że jest człowiekiem który posiadł

nieludzkie umiejętności na przykład

badania materią czy też bycia

niewidzialnym W każdym razie Książki są

dla Wokulskiego tutaj pokazane jako coś

to jest odskocznią od trudów prawdziwego

życia Co jest dla niego

swego rodzaju alternatywą rzeczywistości

która jest bardzo trudna do zniesienia

ja bym taką tezę postawiła że książki

życiu człowieka mogą w istocie odgrywać

ogromną rolę mogą wpływać na jego

ukształtowanie osobowości na jego

życiowe decyzje mogą również stać się

schronieniem chwilach zwątpienia i bólu

i dzięki temu także no służyć

człowiekowi No i tutaj postąpił abym z

tym fragmentem tego jak odpisałam a

jeśli chodzi o pozostałe części

lalki to z pewnością

odniosła bym się do tego fragment w

którym Wokulski czyta Mickiewicza

jednocześnie ma pretensje niemalże do

tej lektury do romantyków w ogóle że u

kształtowali jego pojęcie o miłości

takiej niemożliwej prawda mówiącej że

istnieje tylko jedna ta druga połówka ta

idealna połówka

ponieważ Tak jak powiedziałam wcześniej

wtedy założyłabym że książki wpływają na

człowieka w taki sposób że ukształtowaną

jego osobowość i mogą oczywiście i

również sprawiają że człowiek ma

określony światopogląd na podstawie

konkretnych Książek No wtedy akurat

książek dzisiaj światopogląd młodych

ludzi kształtuje głównie internet ale no

mamy tutaj oczywiście 19 wiek więc

należy się do tego odnieść możecie mnie

zapytać czy w przypadku takiego tematu

i są jakieś inne lektury szkolne w

których można mówić i oprócz rzecz jasna

pierwsza która mi się nasuwa proszę

państwa to jest Kordian w akcie drugim

Kordian bowiem na skałach w Dover

zaczytuje się szekspirem i wypowie słowa

które dla mnie są kwintesencją

prawdziwego marzycielstwa zdaniem

Kordiana to co jest poezji czyli w

książkach jest o wiele lepsza niż

rzeczywistość

czy człowiek z takim nastawieniem może

sobie dobrze poradzić podczas życiowych

wyzwań No to już jest wasza decyzja ale

tutaj książka dla Kordiana jest na dobrą

sprawę

odskocznią od tej rzeczywistości ale też

zadać Zadajmy sobie pytanie czy

przypadkiem takie nastawienie do

literatury nie powoduje że Kordian żyje

trochę w sferze marzycielstwa i bywa

oderwane od rzeczywistości to już jest

kolejne zagadnienie do rozważenia przez

was przychodzi mi do głowy werthers

Cierpień młodego Wertera a więc młody

człowiek który zaczytuje się najpierw

dziełami Homera później zaczytuje się w

przepięknych pieśniach osjana i z

drugiej strony te utwory odzwierciedlają

jego wewnętrzne przeżycia emocje również

fakt że z takiego człowieka który

Wydawałoby on nie wie czego chce i jakoś

twardo stąpa po ziemi zamienia się

powoli w cierpiącego na nieuleczalną

chorobę jaką jest nieodwzajemniona

miłość niemożność bycia z ukochaną

kobietą a wreszcie to straszne Zresztą

samobójstwo które nie zakończyło się

natychmiastową śmiercią No i proszę

państwa też na pewno macie jakieś

ulubionych bohaterów filmów Czy książek

którzy faktycznie książki cenią sobie

bardzo i są one dla nich taką przystanią

bezpieczną przystanią w Niepokoju pełnym

Niepokoju w życiu chyba taką popularną

lekturą wśród młodych ludzi zwłaszcza

dziewcząt jest Złodziejka książek Myślę

że tutaj warto się do tego odnieść

maturzyści którzy już czytali Inny świat

Grudzińskiego niech pomyślą o Natalii

lwownej i o książce

Dostojewskiego Zapiski z martwego domu

to jest książka wyjątkowa ponieważ ona

pomaga więźniom przetrwać przynajmniej

psychicznie

obóz pracy w jercewie dobrze No i teraz

kolejny temat Czym może być praca dla

człowieka i wspaniały fragment

przedstawiający Sposób życia

funkcjonowania Ignacego Rzeckiego jego

poranne wstawanie toaletę

przygotowanie sprawdzenie listy zadań na

kolejny dzień sprawdzenie dokładnie

wszystkich towarów w sklepie No i

niedzielę które Pełne są pasji ponieważ

układa wystawy na kolejny tydzień

Niełatwo proszę państwa Może pomyśleć

sobie o temacie pracy ale z drugiej

strony bardzo łatwo zauważyć że dla

Ignacego Rzeckiego który nie ma rodziny

Nie ma także jakieś bardzo daleko

stojącego miejsca do tego by się udawało

chociażby na wakacje to sklep jest

wszystkim i praca jest wszystkim to jest

treść jego życia niech całkowicie oddany

pracy i ona w sumie nie jest tylko

sposobem na zarabianie pieniędzy to jest

po prostu pasja i życie samo w sobie

Zresztą co się dzieje z Ignacym rzeckim

które tej pracy zostaje pozbawiony

odsunięty źle traktowany przez

subiekta w sklepie Kiedy przyjmuje go

młody szlangbaum a mianowicie Pogłębia

się choroba smutek melancholia i

następnie niestety Rzecki umiera No to

doskonale proszę państwa odzwierciedla

jak bardzo praca była treścią życia tego

człowieka a zatem proszę państwa temat

pracy i my w naszej literaturze mamy

bardzo dużo bohaterów którzy pracują po

prostu do upadłego dla których praca

jest ważniejsza niż miłość niż ż inne

życiowe cele weźmy przykład Tomasza

Judyma z ludzi bezdomnych weźmy przykład

Chociażby z Chłopów i bo Zobaczcie jaką

wartością jest ta praca na roli

nawet proszę państwa możemy odwołać się

do mnie

Przedwiośnia Stefana Żeromskiego i

żebyście odwołali się do Szymona gajowca

które Pracując w ministerstwie

jednocześnie pisze książkę o nowożytnej

historii No i to też jest dla niego

Praca która jest nie po to powstaje żeby

on na tym zarobił i zyskał popularność

tego jest kwintesencją jego wartości

jego wiedzy o życiu i chce przekazać te

ideały ludziom sobie współczesnym po

prostu w to głęboko wierzę że pokażę

prawdziwą wspaniałą taką monumentalną

historię

nowożytnej myśli która pomaga temu

krajowi pomogła temu krajowi wydobyć się

z tego uzależnienia od zaborców No i

proszę państwa temat który pojawił się

stosunkowo niedawno temat dotyczący tego

czy tęsknotę jest siłą budującą czy też

niszczącą ludzkie życie powrót

Wokulskiego z podróży do Rosji powrót

którym

Przedstawia on Ignacemu rzeckiemu swoje

przemyślenia o widokach o gwiazdach i

tak naprawdę o tym że pogrąży się w

pracy na co dzień nie myślał o tęsknocie

za krajem za bliskimi sobie ludźmi ale

Rozpatrując te piękne widoki omal nie

mógł się nad nimi skupić czy też jakoś

nimi zachwycić bo ciągle myślał to jest

tęsknota za ojczyzną proszę państwa

tęsknota za tym co jest dobrze znane no

i też proszę państwa tęsknota za Izabelą

i teraz pozostaje pytanie czy ona go

buduje czynnego niszczy na w tym wypadku

też możecie sobie rozstrzygnąć bowiem

jeżeli przyjmiemy że ta tęsknota

powodowała że Wokulski pracował

intensywnie Po to żeby wykonać narzucony

sobie cele i szybciej wrócić to można

powiedzieć że ten tego podbudowy wała

Ale z drugiej strony tęsknota za krajem

w którym nie jest doceniany a my wiemy

że o wiele więcej Działały na przykład w

Paryżu sgais tam tęsknotę za kobietą

która go nie kocha i przyczyni się do

jego Wielkiego cierpienia a następnie

próby samobójczej No to ona go niszczy

więc to tak naprawdę zależy od waszego

punktu widzenia

Natomiast jeżeli przyjęłabym taką tezę

ambiwalentną o tęskni się to myślę że

również rozważył abym tutaj

Drodzy państwo mnie chociażby Szklane

Domy z Przedwiośnia tęsknota za tą

idealną utopijna ojczyzną w słowach

Seweryna Baryki która przyczynia się do

tego że udaje mu się ostatecznie skłonić

nas do powrotu do rodzinnego kraju i ta

tęsknota jest Cezarym buduje jego

wewnętrzne takie poczucie

sprawiedliwości

i chęć jakby pozostania w Polsce i

przyczynia się znalezienia idei która

jednak w tym kraju się sprawdzi

Zobaczcie że Cezary nie Jest obojętny na

krzywdę ludzką prawda więc jednak tata

myślę o tych szklanych domach gdzieś za

kiełkowa a zrodziła się przecież z

tęsknoty za Polską której jego ojciec

nie widział ale jeżeli jesteśmy

Przedwiośniu to zobaczcie jak tęsknota

za krajem i za mężczyzną który na nie

okazał się na tyle silny żeby poprosić

ją o rękę tęskni matka Cezarego Jadwiga

którą jednak ta tęskno Moi drodzy

niszczy

inne przykłady na wspominał werterze

którego tęsknota

zniszczyła No ale też proszę państwa

tutaj musimy sobie rozważyć różne

lektury jakie przerabiacie nie jest to

wcale temat trudny i myślę że te

ostatnie tematy które wam przedstawiłam

w takim podstawowym i moimi sugestiami i

założeniami To jest coś co się wam

przyda bo niebawem mamy Próbne matury

niektórzy z was będą pisać wypracowania

z lalki A moim zadaniem jest wam

powiedzieć że naprawdę napewno będziecie

mieć bardzo dużo do napisania Tylko

pamiętajcie żeby trzymać się treści i

unikać błędów określanych jako

kardynalne dziękuję wam bardzo za

wysłuchanie i do następnego razu i