Yapay zeka bazı meslekleri tabii ki yok edecek | Grok'a kim sınır çizecek? | Ayşegül İldeniz

Yapay zekayı anlamamak, kullanmamak,

kariyer intiharı. Yani bu biraz böyle

işte internet kullanımını öğrenelim

falan gibi bir şey değil. Mantığını

anlamak gerekiyor. Bir call center, bir

müşteri hizmetleri, sorulan soruların

%98'i standarttır. Zaten bu standart

şeyleri son derece iyi bir şekilde bugün

üretici, yapay zeka halledebiliyor.

Halledebildiği başka bir sürü şey var.

Bu bağlamda bununla ilgili işler tabii

ki yok olacak. kısa zaman da yok olacak

ve bunları da değerlendiren, yapan

insanlara da ihtiyacımız olmayacak.

Hakaret vari

şeyler yasal olsa bile aykırı şeyler

olabilir ve bunu kim kısıtlayacak? Yani

o çizgiyi kim çizecek? Eee, Muskrock

onun en bir tarafında bulunan bir örnek.

Diğer

>> merhaba Ayşegül Denizle geleceği

konuştuğumuz videolara devam ediyoruz.

Hoş geldiniz.

>> Hoş bulduk.

>> Eee, şimdi oksijende çıkan, eee, son iki

yazınıza odaklanalım. eee bu sefer eee

yapay zekanın getireceği işsizlik

dalgası üzerine iki tane eee ciddi

uyarılar içeren aynı zamanda çözüm

önerileri de getiren eee iki yazı

yazdınız. Şimdi oradaki verilerle

başlamak istiyorum. eee iki tane CEO'nun

Antropik ve JP Morgan bunlar alanlarının

çok önemli iki şirketi. CEO'larının

yapay zeka işsizliği, yapay zeka

kaynaklı işsizlik eee uyarılarıyla

başladınız ve özellikle antropik CEO'su

Dario Amodei'nin, eee, kan banyosu

tabirini kullandığını görüyoruz. 1 yıl

arasında tüm beyaz yakalı işlerin yarısı

yok olabilir ve bunun bu da işsizliği %

10 ile 20'ye sıçratabilir. Şimdi yapay

zeka işleri elimizden alacak korkusu var

ama şimdi artık o günler mi geldi?

>> Bu konuda tartışma var. Bence geldi.

Eee, genel olarak bir işten çıkarma

akımı var. Sadece teknoloji sektöründe

yok. dünyanın farklı yerlerinde ve

teknolojiyi daha eee günlük işlerin

içinde kullanan şirketlerde de oldu bir

dökülme. İlk önce bu veriyi analiz

etmesi gereken insanlarla yavaş yavaş

başladı bu ve duyuyoruz bunu. Şimdiye

kadar anekdot yani gerçekten yüzde şu

kadar yapay zeka yüzünden çıkarıldığını

söyleyen bugüne kadar galiba Google gibi

büyük şirketler bir kısmını kabul

ediyorlar bunun ama böyle daha başka

sektörlerdeki şirketler henüz bunu kabul

etmiş değil. Eee, az bir kısmının doğru

olduğunu kabul etsek bile ki bence öyle

olmaya başladığını ben düşünüyorum. eee

özellikle de giriş seviyesindeki beyaz

yakalılar yani kariyerlerine ilk adım

atmış ve aslında hayatının geri

kalanında öğrenecekleri yetenekleri

yavaş yavaş oluşturmaya başlayan genç

insanları etkiliyor. En başta bugünlerde

bu iş bir iki makineların kolaylıkla

yapabildiği ya da yapabileceği rutin

işleri yapmaya başlıyor. Bu arada da

rutin işlerken eee uç uç bir örnek

vereceğim size. Rutin işleyince alt alta

2 + 2 + 5'i toplamaktan bahsetmiyorum.

Mesela işe alım görüşmelerini yapay

zekaya yaptırıyorlar. 10.000 kişiyi,

20.000 1000 kişiyi eee bir şekilde

görüşme yapıp onları değerlendirmeniz

gerekiyor. Ya da size gelen çok ciddi

miktarda yüzlerce binlerce eee CV'yi

okuyup özgeçmişi seçim yapmanız

gerekiyor ve bunları çok hızlı bir

şekilde yapay zekayla ilkeleme dediğimiz

yani en eee sizin kriterinize uygun

insanları seçme aşamasını yapay zekaya

büyük şirketler bırakmaya başladılar. Bu

anlamda bu ne anlama geliyor? İnsan

kaynaklarında

>> Evet. İK departmanının derhal küçülmesi

ya da muhasebede de aynı şey. Yani eee

çeşitli analizleri, veri analizleri,

işte harcamaları, gelirleri, giderleri

dekii anomalileri, fazlalıkları, rutinin

dışındaki şeyleri aslında yapay zekaya

eee

keşfettiriyorlar, buluyorlar ve o

raporlarla devam etmeye başladı

şirketler. Bu nasıldır? Ben de staj

yaptım. çok staj yaptım gençken. Eee,

bize işte böyle bir ben stüdyoda

çalıştım ve işte suyu da getirirsiniz

konuğun eee lojistik işlerini de

yaparsınız ama çok karışık oturup

soruları da size yazdırırlar. Bunlar

gibi yani aslında orada iş ne demek?

Nasıl bir iş kültüründe var olunur? işte

müdürünüzle nasıl doğru bir şekilde başa

çıkarsınız falan gibi böyle hayatımızın

geri kalanında bize yardım edecek

şeyleri öğrendiğimiz işler korkarım

yavaş yavaş ortadan kalkıyor. Onun için

eee gerçek ama Dario tabii çok iddialı

bir şey söyledi. Biraz da şey diyorum

ben. Yani o kara eee kutunun kapağını

açtı ve dışarıya çok büyük bir tartışma

fışkırdı. Biz bunu birazcık hasır altı

ediyorduk birkaç yıldır. Bu çok gerçek

bir tehlike olduğu halde tartışmamayı

tercih ettik bugüne kadar. O tartışma

ortaya çıktı.

>> E peki şimdi bir tartışma başladı. Bu

tartışma esas olarak nereden yürüyor?

Yani insanları şimdi mesela gençleri

özellikle çok eee risk altında

bıraktığını görüyoruz. eee adapte edelim

insanları buna adapte edelim mi yoksa

muhtemel tepkileri nasıl yönetiriz mi?

Sebepleri mi eee düzenlemeye

çalışıyorlar yoksa sonuçları kontrol

altına mı almaya çalışıyorlar?

>> Şimdi öncesi ikisini de yapmıyorlar.

Hemen ben sorunun yanıtını vereyim. Hiç

karışık bir şey yok. Yani hani bunun

farkında olmamız, bu konuyu düzeltmek

için bir şey yaptığımız anlamına

gelmiyor. Şirketler tabii sondan sonra

kaynaklarına kendileri hakim olduğu için

onlar bir şey yapıyor. Anlatayım onu.

Ama

>> regle edenler, yasa yapıcılar bu işi

aslında bizim hayatımızı sosyal bir

şekilde zenginleştirmesi ve

iyileştirmesi gerekenler bu konuya daha

gelmediler.

günlük etrafımızda her gün uyanınca

nefes aldığımız problemlerle başa

çıkmaya çalışıyorlar.

>> Yani devletleri ve uluslararası

kurumları onları kastediyorum. Bence bu

tartışma oralarda daha başlamadı. Var

bazı çözümler. Ona girelim ama ona

girmeden önce bir şey söylemek

istiyorum. İlk olarak yani bu ben

Silikon Vadisi'e San Francisco'da oturan

bir insanın yaşadığı bir heyecan ve

heyecandan biraz negatif bir heyecan

galiba korku diyelim adına. Bunu hani

anza belki de bu geliyor ve biz bu

konuda bir şey yapmıyoruz diye oturup

yazıları ben yazıyorum. Bir yandan

aslında bu geçişin hiç de pat diye

olmayacağını düşünenler var. Onu bir

park edelim. Yani bu işin uzun yıllar

içinde olacağını düşünenler var ya da

kademeli ve sınırlı bir etkiliyle

olacağını düşünenler var. Onlar da şuna

referans veriyor. Kimsenin hakkını yemek

istemiyorum burada. Diyorlar ki 100

yılın başında insanlığın sadece %2'si

eee tarım dışında çalışıyordu. %98'i

çiftçilik yapıyordu insanlar. Tarlalarda

çalışıyorlardı. Biz aslında 100 yıl gibi

aslında insanlık tarihi için çok kısa

bir zaman içinde bugünkü

endüstriyelleşmiş, şehirleşmiş dünyaya

uyum sağlamayı başardık ve eee bir tek o

değil. İnternet devrimi son 203 yıl

içinde meydana geldi. Ona da uyum

sağdık. Yani internet öncesinde de çok

ilginç işler vardı ve artık yoklar

bunlar. Neredeyse herhalde bir %40'ı

falan işlerin değişti. Yapısı da değişti

işlerimizin. Birinci okul bu yarın

gelecek. Yani yarından baktım 3 3 vakte

kadar 2 yıl içinde 5 yıl içinde 10 yıl

içinde gelecek diyenlerle

>> biz topluca 8 milyar okyanusa pat diye

düşeceğiz yani diyenler bunlar. Öbür

tarafta hayır biz bunu birkaç jenerasyon

içinde farklı yetenekleri geliştirerek

buna uyum sağlayarak ve eee özel

sektörün ve ekonominin gücüne güvenelim.

Onlar o işleri hiç durmadan hızla

yaratırlar. Yeni jenerasyon bu

adaptasyonu düşündüğümüzden daha hızlı

yapacak diyenler var. Yani ikiye

bölünmüş şekilde şu anda tartışma.

>> Bunun nasıl ama nasıl olacağına dair bir

tahminimiz şu anda olamaz değil mi? Yani

yap yaşayıp göreceğiz gibi mi düşünelim?

>> Eee zor bugün bilmiyoruz. Bunu

bilmiyoruz ama bildiğimiz şeyler var

bugün olan. Yani ben yazımda üç vakitten

bahsettim. Birinci vakit çok net. giriş

seviyesindeki analizle alakalı, veriyi

değerlendirmeyile alakalı, bilgiyi

toparlamakla alakalı ve olabildiğince

rutin yani makine öğrenmesine

tanımlayabildiğimiz şeylerden

bahsediyorum ben. Yani bir call center,

bir müşteri hizmetleri, sorulan

soruların %98'i standarttır zaten. Bu

standart şeyleri son derece iyi bir

şekilde bugün üretici yapay zeka

halledebiliyor. Halledebildiği başka bir

sürü şey var. Bu bağlamda bununla ilgili

işler tabii ki yok olacak. Kısa zamanda

yok olacak ve bunları da değerlendiren,

yapan insanlara da ihtiyacımız

olmayacak.

>> Peki o zaman şunu sorayım. Şimdi hızlı

ya da kademeli bu bunu bir tartışmayı

bir kenara bırakarak devletlerden,

kurumlardan ya da küresel olarak

insanlıktan medet ummak yerine bireysel

olarak kendimizi mi kurtarmalıyız?

Kendimiz mi adapte olmalıyız? Ve tabii

bunu bir de nasıl yapabiliriz?

>> Evet. En büyük problem zaten geçiş. Yani

iki jenerasyon ya da hatta bir

jenerasyon sonrası bugün doğan çocuklar

bu işi çözecekler. Benim hiçbir şüphem

yok buna. Yani insanoğluna muhteşem

adaptasyon yeteneği, beyniyle bunu her

işi başarabilmemiz bizim dair muhteşem

örneklerimiz var. Benim onda şüphem yok.

O aradaki jenerasyona ne olacak? Eee,

biz bile değil. Bizden iki sonrası, bir

sonrası ne olacak sorusunu da

>> eee bir o yetenekle yani buna adapte

adapte olamayacak, işsiz kalacak

insanların karınlarını doyurması

gerekiyor ve yapabileceklerini de derhal

yapay zekayı öğretmemiz gerekiyor.

Onlara teknoloji kullanmayı öğretmemiz

gerekiyor. teknolojiyle çiftçilik,

teknolojiyle yemek yapma, teknolojiyle

eee

müşteri yönetimi, teknolojiyle

gazetecilik yapmak gibi kendi başımıza

öğrenmek zorunda kaldığımız şeyleri

aslında kurumlar ve devletler

kolaylaştırabilir.

Daha proaktif bir biçimde insanların bu

sıçramayı kolay yapabilmesi için eğitim

faaliyetlerini yaygınlaştırabilir. Bu

çok açık bir şey. İkincisi de tabii bu

ünlü evrensel asgari ücret tartışması

var. Çok para kazanan ve paranın çoğunu

kazanacak 3 be tane şirkete tabii ki

vergi koyabiliriz. Yani bu çok aleni bir

durum ama bir tek o değil. Eee toplumda

sürtüşmelere,

karışıklıklara neden olabilir. Bu çok

boyutlu bir işsizliğe gidilirse. Yani

dünyada bugün işte %8 ile e %20 arası

belki de bazı ülkelerde çok daha büyük.

Afrika'da mesela daha geniş bir eee

işsizlik var. Eee bu

insanları bir şekilde şirketler tabii ki

ü tane ülkede, be tane ülkede bütün

dünyanın geri kalanında ciddi bir uçurum

riski var. Oradaki devletlerin çok daha

proaktif bir şekilde o asgari ücreti ya

da minimal refahı sağlaması gerekecek

insanlara nereden karşılayacaklar bunun

kaynağını gibi tabii büyük sorularımız

var. düşünmeye başlamak gerekiyor diye

düşünüyorum bunları. Şimdi birey,

>> gelelim bireye.

>> Gelelim bireye. Tabii en önemli şey o.

Yani eee

bireyler ne yapmalı? İnanın bana en yani

bu konudaki popüler insanlardan bir

tanesiyim. Biricik güzel dostlarım hep

beni arıyorlar. Bizim çocuk ne okumalı?

Üniversitede ne yapmalıyız? İşte liseden

şuradan mı başlayalım? işte hangi meslek

e daha

doğru geçerli olacak gibi bu soruları

soruyorlar. Şimdi bunun yanıtını vermek

çok zor ama alen iki tane konu var bence

benim önümde onları söyleyeyim.

Birincisi tabii ki yapay zekayın ne

olduğunu anlamak gerekiyor. Yani bu

biraz böyle işte internet kullanımını

öğrenelim falan gibi bir şey değil.

mantığını anlamak gerekiyor. Eee, çünkü

bu bir algoritma ve bizim oluşturduğumuz

bir şey. Yani niye oluşturabiliyoruz?

Nasıl oluşturabiliyoruz? Hangi mantıkla

verimli olur? Hangi mantıkla çok

anlamsız şeyler size söyler? Çözmek

lazım. Çözdüğümüz zaman her ne iş

yapıyorsak ona uyum uyum sağlayabiliriz,

üretebiliriz. Doğru pramtı verebiliriz,

kullanabiliriz. O anlamda hani eee ben

şuna inanıyorum. Yapay zekayı anlamamak,

kullanmamak kariyer intiharı bence. Yani

bugünden her ne seviyede her kim ol

özellikle de genç arkadaşlar tabii çok

daha başarılılar bizden anlama ve

kullanma eee

biçiminde ama kariyerlerini entegre

edebilecek şekle getirmeleri gerekiyor.

Bu çok değerli. Bu bir. Olmazsa olmaz

diyorum ben buna.

İkincisi de eee şöyle bir şey var. Yani

kendimden örnek verdim. staj yaptığım

zamanlardan hayata ilk adımlarımı

attığımda ben ne istiyorum, şirket ne

istiyor, bunun ortak kısmı neresi? Ne

işe yarayacak? Ben ne işe yarayacağım?

gibi koca soruların yanıtlarını bulmaya

çalıştığım zaman eee şu anda şöyle bir

akım var. En azından Amerika'daki büyük

global ilk 500'deki şirkette stajyerlere

o demin bahsettiğim suyu doldur

müşterinin sandalyesini çek toplantıyı

setup et değil. Müşteriyi ilgilendiren

problemleri sen çöz. Onlarla birebir

muhatap ol ve çok zor problemleri genç

insanlara derhal vermek yönünde bir

değişim var. Bunu staj bir parçası

yapıyorlar. Bir iki yeni işe alımlardaki

arkadaşlara çok daha büyük bir

sorumluluk vermeye başladılar. Bence bu

çok doğru bir şey. Çok doğru bir şey.

Yani benim kendi tecrübem de bana bunu

söylüyor. Eee, ömrüm boyunca ben çok

genç insanları takımlarımda her zaman

eee hangi seviyede olursam olayım yaş

itibariyla, deneyim itibarıyla da yeni

gelen gençlere yer vermiş birey olarak o

yaratıcılık, o inovasyon, o hırs, o

istek bence çok değerli bir şey ve eee

>> ve bunları beslemek mümkün olduğunca da

>> %100 yani kendi kendilerine öğrenmeye

izin vermek gerekiyor. İnsanın

yaratıcılığına temelde güvenmemiz

gerekiyor. Yani bu bu benim en ana

cümlem burada. Hani ne yapacağız biz bu

yapay zekada sorusunun cevabı insanın

bireysel yaratıcılığına ve yeteneğine

inanmamız lazım. Ama önemli olan yani

tamam o genç çocuklar gelecekler onlara

yer açmamız gerekiyor. Sen bunu

yapabilirsin. Ben sana güveniyorum diye

o sorumluluğu vermek zorundayız ki

ileride değerli olabilecek insani

yetenekler. Çünkü bütün bilgiyi zaten

makine yapıyor olacak. Yani

meteorologlar çok önemli bu arada.

Sadece süper computerların yapabildiği

bir şey yapabiliyor. Yani şu anda öngörü

yapamıyoruz. Çok zor bir şey hava

durumunu öngörmek. Örneğin, eee,

yıllarca Berkley'de bu konuda çalışmış

profesör arkadaşım var. Hiç çözemiyoruz,

çözemeyeceğiz diyor mesela.

yapay zekaya da güvenmiyor ama eee

yapabildiği çok şey olduğu zaman önemli

olan o bizim öngörme, insanları anlama,

ne düşündüğünü hissetme ve ben ne

katabilirim hissel olarak, öngörü

olarak, hayal dünyası olarak,

yaratıcılık olarak. Bunlar hep insani

şeyler. Eee, o kısımlarına güvenmemiz

gerekecek insanların. O da erken yaşta

ne kadar tecrübe olursa o kadar hızlı

olabilir diye düşünüyorum.

>> Evet. Burada hız önemli. Şimdi siz

kitabınızda da yetenek konusundan

bahsediyorsunuz ama belki de orada

verdiğiniz örnekler hızlıca eee

eskiyebiliyor. Yani yapay zekanın

süratine alışmak için belki de mantığını

tamamen anlamak gerekiyor.

>> Evet. Evet. Kitaba referans yaptınız.

Burada da eee yeni çıktı. Ondan da ondan

da bahsedelim. eee şöyle evet eee

eskimeyecek yetenekler çok değerli.

Bunlar da insani yetenekler. Yani kritik

düşünce, eleştirel düşünce, eee

kavrayabilme kapasitesi, hızla

soyutlayabilme. Yani bunu ben böyle

görüyorsam başka bir problemde şu

şekilde uygulayabilirim. E bu da

deneyimle olabilecek bir şey. Ancak ve

ancak o bağlamda böyle e statik

bilgilere dayalı eğitim, statik

bilgilere dayalı eee kendimizi

geliştirme çabalarına eee gülümseyerek

bakıyorum. Ne yazık ki öyle bir dünya

yok. Yani çocukları kapalı bir yere atıp

onlara problem verme zamanı. Şimdi

öğretme zamanı değil. Siz ne yapmak

istiyorsunuz? ne düşünüyorsunuz bu

konuda diye. Onların bize söylediklerini

yapma. Bizim

bizim yapma zamanımız. Biz dinozorların

onları dinleme zamanı demeye çalışıyorum

galiba. Evet.

>> Staj konusunun üzerinde duruyorsunuz.

Eee bu oksijendeki bahsettiğimiz

yazılarınızdan birinde de bunu kendi

tecrübeniz üzerinden de anlatıyorsunuz.

Kendi stajyerinizin hikayesi üzerinden

anlatıyorsunuz.

>> Evet. Çok çok keyifli bir anekdot. Onu

paylaşmak istiyorum. Yani eğer bizi

gençler dinliyorsa ya Şegün Hanım böyle

diyorsunuz da kimse bize bu olanağı

vermiyor. Ne yapacağız? Yapabilir miyiz

biz diye kendini sorguluyorsa gençler bu

güzel bir örnek. Eee

benim ilk benim hep bir sürü

stajyerlerim oldu. Hepsi de şahane ve

çok başarılı insanlar oldular hayatta.

Eee, bir tanesi çok parıl parıl 3. sınıf

öğrencisi. Eee, Boğaziçi'nden yanıma

geldi. Hiç iş tecrübesi yok ama voleybol

takım kaptanlığı yapmış. Hemen yakalarım

yani böyle bir yerde bir pırıltısı var.

Anladım. Liderlik içinden geliyor. Eee,

ben de o zamanlar Allah'ım 67 tane

ülkeden sorumluyum. Zaten küçük bir

takımım var. Böyle sıfırdan bölgeyi

korumaya çalışıyorum. Türkiye Ortadoğu

Avrupa bölgesini ay Avrupa diyorum

Afrika bölgesini kurmaya çalışıyorum.

Hiçbir şeyimiz yok. Böyle formal yapılar

oluşturmaya çalışıyorum. Devamlı

uçaktayım ve İstanbul'da ancak işte

zamanımın %5'ile 10'unu geçirebiliyorum.

Eee, birkaç iş vermeye başladım. Baktım

çok başarılı. Hemen anında kendince

çözümler oluşturuyor bana. Bir ay, 2 ay

ya dedim ben onu e böyle tek işte şimdi

şunu yap, sonra bunu yap ama bu olursa

böyle falanı bıraktım.

Bir 6 ay sonra döndüm dedim ki benim

senden istediğim problematik şu:

Çözümünü de bilmiyorum. Sonucu bile

bilmiyorum. Ne istediğimden bile emin

değilim. Yani hangi sonucu istediğimi de

bilmiyorum. Ama şöyle bir şeyimiz var.

Problem problemimiz var ortada.

Sen sana bırakabilir miyim bunu? dedim.

Ve o yaşında yani herhalde 19 yaşındaydı

o zaman ya da 20'ye yeni girmek

üzereydi. Hala babası arabayla

getiriyor. Araba kullanmayı bilmiyor.

İşe sabahları geliyor baba bırakıyor.

O kadar parlak bir kız ki yukarı çıkıyor

ve çalışmaya başlıyor çılgınlar gibi.

Eee benim 67 ülkenin özel kurmaya

çalıştığım bir dağıtım kanalını sıfırdan

kurdu. dör tane ülkede insanlar işe

aldı, müşterileri ayarladı. Ne istiyorsa

verdim tabii ben o sırada ona kaynak

olarak ve çok başarılı bir iş yaptı.

1920 yaşında bir genç kadın. Eee, orada

bence şey oldu. Yani benim insana dair

güvenim ve inancım böyle yüz katına

çıktı birdenbire. Bu yaşla ilgili değil

bu. Yani araba kullanmayı

bilmeyebilirsiniz ama insanları

dinlemeyi ve problemlere teşhis koyup

çözüm getirmeyi çözebilirsiniz. Onun

için altını çiziyorum. Kendinize güvenin

gençler diyorum. Tabii ki patronlara da

çocuklara eee şans verin.

>> Evet. Burada kritik anlardan biri de

sizin aslında o yükü onun omzuna bırakma

cesaretini de gösteriyorsunuz siz bir

yandan.

>> Evet. Evet. Aynen öyle. Ve ondan sonra

da dediğim gibi yani hangi seviyelerde

olursam olayım, başkan yardımcısı

olduğum zaman da, başkan olduğum zaman

da benim takımımda 25 yıllık tecrübesi

olan insanların yanında hep gençler

olmuştur. 3 yıllık, 2 yıllık, 5 yıllık.

Onların bakış açısı çok değerli ve onsuz

iş yönetmememiz gerekiyor bizim.

>> Şimdi o zaman gençlerle ilgili bir şey

daha sormak istiyorum. Siz dediniz ki bu

dünyanın içine doğanlar bu meseleyi

halledecek. onlarla ilgili herhangi bir

endişem yok.

>> Hı hı.

>> Bu sanırım şuna işaret ediyor. Beynimiz

buna adapte olacak. Bu yeni dünyaya,

yeni yaşam biçimine adapte olacak. Eee,

yazılardan birinde şöyle bir soru

soruyorsunuz. Yaşamı idame ettirmek için

tüm gerekleri robotlar hallederse o

zaman beyin ne işe yarar? Şimdi beyin

yakında ne işe yarayacak?

>> Oo, evet.

1 milyar dolarlık soru geldi.

E ne işe yarayacak ya? Şöyle öncelikle

beyin plastisitesine güvenmemiz lazım.

Yani bu bizim beynimiz nasıl opere

ediyor ve milyonlarca yıldır

canlıların içinde minicik bir beyin

pırıltısı gördüğümüz 500 küsür milyon

yıldır nasıl opere ediyor? aslında

çevredeki her şeye uyum sağlamaya

çalışıyor. Onu modellemeye çalışıyor ve

lehine olan şeyler kısımlarında o

yaptığı o da adıma ben algoritma diyorum

ama yani aslında orada bir yiyecek varsa

o yiyeceğe doğru yaklaşmak da bir

algoritma diyorum ben ona. Ondan sonra

bir tehlike varsa o tehlikeden kaçmak da

bir algoritma. onun hissini, o korkuyu

yükseltmek, geçtiği zaman korkunun aşağı

inmesi, o tehlikenin bunların hepsi

canlıların öğrendiği şeyler ve çok

muhteşem. eee, beynimiz o kadar

sofistike ki, eee, hızlı bir şekilde o

çevreye uyum sağlayabiliyor. Eee, Tenon

Boom diye bir hoca var MIT'de. Diyor ki,

"Beyin aslında dünyayı modelleme

makinesıdır." diyor. Hiç durmadan

yukarıdan bakıp o dünyanın algılayıp

algılayıp ona göre farklılık değiştiren

bir alettir diyor açıkçası. Şimdi biz

eee bu kadar sofistike canlılara nasıl

dönüştük? Aslında işte demin bahsettiğim

gibi karşımızdaki ne hissediyor? Nereden

bir korku gelecek? Nerede bir tehlike

var? Ve nerede ben kendimi idame

ettirebilirim gibi bir gün bunların

hepsini yapay zeka ve makineler ve

robotlar eğer yaparsa yani ben burada

oturuyorum. Bütün bu ortamı buradaki çok

değerli arkadaşlarımız değil robotlar

sağlayabilse aslında. Hatta soruları da

siz sormasanız

bir

>> hiç fena olmaz. aman öyle demeyin. Bence

çok güzel. Ben böyle güzel gülücükler

veremem o zaman. Karşımda bir insan

olmazsa. Yani iletişimin %90'ı insani

bir şey. Bunu unutmamamız gerekiyor.

Makinesel bir şey değil. Eee öyle bir

ortamda benim burayı sıfırdan kurmama

gerek kalmayacak. Kalmadığı zaman

problem çözme isteğim ve yeteneğim

birden bir azalmaya başlayacak. Ama

beyin çok sofistike 100 milyar nöronumuz

var. Ne işe yarayacak? Bunlar gibi koca

bir soru var.

Şöyle düşünüyorum. Tabii bu tamamen

Ayşegül'ün falcılığı bu. Yani beş vakte

kadar 3 vakte kadar konuşuyor. Şimdi

tamamen eee yanılma olasılığımızın

yüksek olduğu şeylerden bu.

Bizim şu insani değerlerimizi

kullanabildiğimiz bir dünyaya

ulaşacağımızı bir kere farz etmemiz

lazım. Şu demek bu. Eee biz o zor

günleri atlatmışız. Yapay zeka ve

makineler bunu yapar. Biz insanlar da

şunu yaparız kısmı yani acılı geçme

olasılığı yüksek fazı atlatmak

zorundayız. Bir kere onu geçtiğimizi

düşünüyorum. Bir onu geçtikten sonra

bence bir o deminden beri bahsettiğim

güzel insani yetenek kısmı çok

abartabilir. Yani biz tamamen

hislerimizle ve duygularımızla var olan

ve mekanik şeyleri yapmak zorunda

kalmayacak canlılara ve bir türe

dönüşebiliriz. Bu bir olasılık.

İkinci olasılık tamamen

öbürü. O da şu insanın merak diye bir

şeyi var ve bizim DNA'mıza kodlu bu. Biz

çok meraklı olduğumuz için buradayız.

Yani düşünebiliyor musunuz? İşte 5.000

yıl içinde bir sürü şeyi çözdük. İşte

yazıyı çözdük, aya gidiyoruz, uzaya

gidiyoruz vesaire. Yani fizik

kurallarını anladık. Yakında uzayı

keşfedebileceğimizi düşünüyoruz. Kuantum

fizikten bahsediyoruz vesaire. Şimdi bu

merak eğer bu geçiş süresinde ayakta

kalırsa genetik kodumuzdaki merak çok

acayip şeyler yapabiliriz. Düşünsenize

makineler bütün bu deminden beri mesela

biyolojinin sırlarını daha çözemedik.

Yani genetik biliminde çok ilerledik ama

bir sürü hiçbir fikrimiz olmayan problem

var. Yani beyni de çözemedik. Bunları

daha hızlı bir şekilde çözmeye, üzerinde

çalışmaya zamanımız olabilir, kaynağımız

olabilir. Bütün idame etme

problematiğini makinelara bırakırsak o

zaman bu çok merak ettiğimiz ve hiç

yanıtını bilmediğimiz konulara

çılgınlarca zaman ve vakit ayırabiliriz.

Bu da ikinci olasılık. İkisi de çok

güzel olasılıklar. Hiç kötü değil yani.

Biri bilime zaman harcayacağız ve onunla

birlikte daha da değişik şeyler yapmaya

çabalayacağız. Belki uzayı

keşfedebileceğiz bu bağlamda. Beynimizin

anlamını ve neden bu kadar sofistike

olduğunu çözersek replike edebileceğiz

falan falan çok ilginç şeyler

yapabiliriz. Bir yandan da belki de

oturup sanat yapıyor olacağız. Yani

bütün gün ben ne hissediyorum ve neyi

yansıtmak istiyorum karşımdakine gibi

güzel sorular. Yani bugün hiç vaktimiz

ve belki de işte dünyada ne bileyim

10.000 kişinin vakti ve zamanı ve

kaynağı olan şeyleri hepimiz

yapabileceğiz. E beyin tabii bunu adapte

gösterir. Çok güzel gösterir. Ya böyle

gider ya böyle. Eee ben zaten şöyle

diyorum. Yani yapay zeka büyük bir

olasılıkla

ya çok genel insanlar yani yetenek

itibariyle konuşuyorum

>> çok genel yetenekleri olan insanları

ortaya çıkaracak ya da ultra dikey bir

konuda süperist

uzman insanlara doğru bir ayrım gelir

diye düşünüyorum.

eee, yazıda elinde robot yapımı

margarita ile plajda oturanlar mı yoksa

keskin bilim odaklı interstellar yani

yıldızlar arası yeni bir tür mü olacağız

diye soruyorsunuz. Eee, bunlar fayda

açısından sanki eee, bilime eee,

yönelmek iyi olabilir ama ikisi de

birbirinden daha şahane şeyler değil.

İkisini birden yapabiliriz belki de.

>> Ya doğru söylüyorsunuz, haklısınız. Yani

ben onu tabii elimden geldiğince

karikatürize etmeye çalışıyorum ki

>> eee Margarita'yı gidip yapmaya bile

gerek kalmayacak. O uzay gemisinin

dizaynını da yapay zeka yapacak. Bize

düşlemek kalacak. Bir de onun bir

şekilde fizik kurallarına aykırı

kısımlarını çözmemiz gerekecek. O da çok

zor bir şey tabii ki. Eee evet. Eee ama

bakın üç vakit 3üncü vakitte oluyor bu.

Evetakte

>> acılı kısmı atlattığımızı varsayıyoruz.

>> O ortadaki kısım o kadar zor, o kadar

acılı olabilir ki ve onu başaramazsak

diğer tarafa o zaman tabii türün yok

olma olasılığı her zaman var. Yani hani

kötü haberci olmak istemiyorum ama

bugünden itibaren o fazı nasıl

atlatacağımız hakkında pozisyon almamız

lazım. Yetenekleri geliştirmeye

çabalamamız lazım. Daha da önemlisi ülke

olarak o uçurumdan bahsediyorum. Yani o

uçurumda buna sahip olanlarla

olmayanlar, bundan değer yaratmayı

bilenlerle bilmeyenler gibi katmanlar

oluşabilir. Bu kötü senaryo, o kötü

senaryoda tabii ki yapabilenlerin

arasında olmamız gerekecek.

>> Şimdi yapay zeka ve işsizlik konuştuk.

Hiç beklenmedik bir şekilde yapay

zekanın işsiz bıraktığı konuşulan bir

başka insan var. İlk CEO'su Linda Hanım.

>> Aa Linda Hanım. Evet.

>> Eee şimdi hızlıca onu özetlemeye

çalışayım.

>> Ilan Musk'ın altında çalışan bütün

insanların başına gelen bir sonuca tabii

ki o da ulaşmış bulundu. Evet. eee, Elan

Musk'ın ik'inin yapay zekası Grock'taki

bazı Grok'un kullanıcılara verdiği bazı

yanıtlar nedeniyle eee, başının derde

girdiği ve istifa ettiği söyleniyor.

Eee, biz de çok benzer bir şeyi kendi

ülkemizde 2ü gün önce bundan yaşadık.

eee devlet büyüklerine eee yönelik eee

hakaret ifadeleri nedeniyle eee burada

buradaki sorun nedir? Yani bunu biraz

bize özetler misiniz? Bu Grok, Grok'un

yarattığı bu karmaşa nedir?

>> Evet. Eee şimdi bir kere Linda Hanım

çok güzel Türkçemiz.

Bu yüzden gittiğime emin değilim. Eee,

orası çok karmaşık. Bu, e, Trump'la olan

problemlerden sonra giderek zorlaştı

bence orayı yönetmek. Hani ne yapsam

yanlış derler ya bazen öyle bir duruma

düşmüş olabilir. Eee, bütün şirketleri

Musk'ın. O bağlamda da e kadın kendine

bir yeni bir pozisyon almak ve bu

karmaşıklığın içinden çıkmak istemiş

olabilir. Ya da tam tersi aynı frekansta

olması zor bir insan olduğu için patronu

olamamış olabilirler. İlla da bu son üç

gün olan konulardan dolayı olduğuna emin

değilim ama eee oradaki konu şu aslında.

Mask eee bu

üretici yapay zekanın bir yelpazesi var.

Orada da onu ne kadar kontrol edeceğimiz

üzerine çok büyük bir tartışma var. Gün

sonunda tekrar edelim. Nedir bu

kullandığımız her gün şey? Milyarlarca

insanın verisinin yani ben ne diyorsam

ona ne yazıyorsam onun ortalamasını

alır, averajını alır, ondan öğrenir ve

algoritması onlardan öğrenmek üzerinedir

ve onun aynısını size geri söyler. O

bağlamda, eee, yapılan yorumlar ırkçı

olabilir, hakaret variere

son derece aykırı şeyler, yasal olsa

bile aykırı şeyler olabilir. Toplum

hayatına aykırı ki bahsettiğiniz

örneklerin hepsi illegal yani yasal

olmayan şekilde konuşuyor.

>> Eee, bunun sınırını nerede çizeceğiz? en

büyük tartışmalardan biri dünyadaki

zaten. Ve bunu kim kısıtlayacak? Yani o

çizgiyi kim çizecek? Eee, Muskro onun en

bir tarafında bulunan bir örnek. Diğer

şirketler daha, eee, muhafazakar

yaklaşıyorlar ve insanları galayağına

getirmeyecek, çok aleni şekilde toplum

hayatına aykırı cümleleri, yorumları

bilerek kapatıyor, siliyor ve

kısıtlıyorlar. Bunu ancak bir insan

müdahalesiyle yapılabilir. Yani o kapalı

kutu henüz ne yazık ki tabii nedeni de

belli. Yeterince bu konuda araştırma

yapmadığımız için ona bunu doğru şekilde

şim bu da çok büyük bir iddia. Doğru

şekilde düşünmek ne demek Ayşegül Hanım

diye sorarsanız tırnak içinde bir cümle

kuruyorum. Eee etik ve herkese eşit

mesafede ve genel geçer kurallar

çerçevesinde düşünebilmeyi bilmiyor bu

alet. Hiçbir fikri yok. Hatta kendi

kendine yanıtlar veriyor. E tabii ki o

zaman bir insanın müdahalesiyle bunlar

illegaldir, şunu dersen çok ayıp olur

falan diye tıkır tıkır öğretmemiz

gerekirken ki diğer dört küsur şirket ya

da kaç tane varsa dünyada bir sürü dil

modeli var artık. Onlar muhafazakar

yaklaşıp kurallar koyarken etrafına Musk

dedi ki ben bu kurallara inanmıyorum.

Serbest bırakın bunu dedi. Onun için de

algoritmayı serbest bıraktıkça başına bu

problemler gelecek ve gelmeye de devam

ediyor. Geçmişte de yaşadı. Nisan ayında

da yaşandı bu. Mayıs ayında da yaşandı.

Şimdi yaşandı. Bu şaşırtıcı değil. Bu

bir seçim. Ama şu andaki politik

pozisyonu biraz negatife çıktığı için

tabii ki üzerine gelen Amerika'dan

bahsediyorum.

ülkelerde yani yasal düzeni tab bir

şekilde bu şirketlerle konuşarak devlet

düzenlemeye çalışıyor. Ona da tepki

vermeleri lazım. Veriyorlardı. Zor bir

durum yani. Çok zor bir durum. Bunun

yegane çözümü tabii ki yapay zekayı şu

etik dediğimiz şey üzerine daha çok

araştırma yapıp daha akıllı hale

getirmemiz gerekiyor. Yani hani Kenya'da

işçi çalıştırıyorlar bunu yaptırmak

için. biliyorsunuz yani o insanın önüne

bir set, bir veri datası koyuyorlar.

Bunlar kötüdür, bunlar iyidir diye

işaretle diyorlar. O kadar yani bu kadar

basit olmamalı bu problem. Daha

sofistike çözümler yapabilecek kadar

para kazanıyorlar diye düşünüyorum.

>> Ayşe Güil Deniz çok teşekkür ederiz.

>> Ben teşekkür ederim.