5 Manipülasyon Hilesine Dikkat! (iş ve özel hayat)

Şunu kabul edelim. Hepimiz manipüle

ediliyoruz. İşin ilginç yanı bizi

manipüle edenler genelde düşmanlarımız

olmuyor. En yakın arkadaşlarımız oluyor,

partnerimiz oluyor. Hatta aile

üyelerimizden biri bile olabiliyor.

Üzerimize baskı kuruyorlar. Biz de çoğu

zaman istemediğimiz şeyleri yapıyoruz.

Sonra da yaptığımıza memnun oluyormuş

gibi davranıyoruz. Manipülasyonun çok

karanlık bir tarafı var. Arkadan

dolanılan, sinsice kurgulanan, sizi

yönlendiren, sonra da sizi ortada yapa

yalnız bırakan bir taraf. Siz

manipülasyonlara karşı silahsızsanız

sizi yönlendirmek maalesef çok kolay

oluyor. Bu yüzden bu videoda size şu

sorunun cevabını vereceğim. İnsanlar

hangi duygusal düğmelere basarak bizi

manipüle ediyorlar? Beş tane

manipülasyon hilesini anlatacağım ve bu

hilelere karşı kendinizi nasıl

savunacağınızı da detaylıca

paylaşacağım. Ben Oğuz Benlioğlu retorik

Konuş Etkile İkna et kitabının

yazarıyım. Aynı zamanda bir yıl süren

etkili ve ikna edici konuşma sanatında

ustallaşacağınız Retorik Club'ın da

kurucusuyum. Hazırsanız manipülasyon

videomuza

[Müzik]

başlayalım. Evet, ilk manipülasyon

hilesiyle başlayacağız. İlk hile suçlu

hissettirmek. Suçlu hissettirmek farklı

cümlelerde bize sunulur. Mesela örnek

vereyim cümlelere. Nasıl bu kadar bencil

olabiliyorsun derler. Sen böyle devam

et. Sen sorun değil. Ben bir şekilde

hallederim derler. Sadece kendini

düşünüyorsun. Başka kimse hiçbir şey

düşünmüyorsun derler. Ne kadar bencilsin

derler. Arka planda bizim kendimizi

suçlu hissetmemizi sağlarlar. Cümleler

değişir ama hedef aynıdır. Hedef ne?

Sizin kendinizi suçlu hissetmenizi

sağlamak. Siz şimdi kendi

ihtiyaçlarınızı gözettiğinizde,

başkalarının planlarına göre hareket

etmediğinizde bazı insanlar sizi

duygusal olarak bastırmak isterler. İşte

bunun adı tam anlamıyla manipülasyondur.

Olayın en acı tarafı ne biliyor musunuz?

Bu hileye en yakınlarımız başvurur.

Ailemiz başvurur, sevgilimiz başvurur,

partnerimiz başvurur, dostlarımız

başvurur. Biz de onları kırmak

istemediğimiz için susarız ve bu

manipülasyon hilesine boyun eğeriz. Peki

sizi suçlu hissettirmeye çalıştıklarında

çözüm ne olacak? Nasıl buradan

çıkacağız? Farklı düşünmeyi öğrenmemiz

gerekiyor. Kendi ihtiyaçlarınızı

savunmak bencillik değildir. Bunu kabul

etmeniz lazım. Hatta şöyle bir şey

söyleyeyim. Kendi ihtiyaçlarınızı

savunmak kişiliğinizdeki olgunluğun

göstergesidir. Açık olmanız lazım

aslında burada. Şu an bunu yapmayı

seçiyorum. Bu sana bencilce gelebilir

ama bu benim kararım diyoruz. Saldırgan

olmuyoruz. Kendimizi savunuyormuş

formatında o duruşta da olmuyoruz.

Sadece net oluyoruz. Unutmayın biri

sizden bir şey istiyorsa bunu açıkça

istemesi gerekir.

Gözyaşlarıyla, suçlamayla, duygusal

sömürüyle bunu yaparsa bunun adı işte

manipülasyon olur. Siz birinin sunduğu

bir sorumluluğu ya da o kişinin

sorumluluğunu almadığınızda aslında o

kişiye büyüme şansı da veriyorsunuz.

Dolayısıyla suçlu hissettirme

manipülasyonuna karşı durduğunuzda bazen

karşınızdaki insana iyilik de yapmış

oluyorsunuz. İster kibarca söyleyin,

isterseniz sessiz kalın ama kendinizi

suçlu hissedip bir şeyleri telafi etme

kafasından lütfen çıkın. Ve şu cümleyi

hep aklınızda tutun. Başkasının yükünü

taşımak onun yürümeyi öğrenmesini

engeller. Geldik ikinci manipülasyon

hilesine. Sen en iyisisin bu konuda. Bu

işi sadece sen yapabilirsin. Şimdi bu

cümleyi duyduğunuzda, bu cümleleri

duyduğunuzda dikkatli olmanız gerekiyor.

Burada çünkü bir övgü var ama bu övgü

bir araç. Önce sizi yüceltirler işte

kimse senin kadar iyisini yapamaz. Bu

işi senden başka kimse beceremez. Bu işi

senden başka kimse çözemez derler. Siz

de doğal olarak bu övgüye karşılık

vermek istersiniz. Yani demek ki beni

böyle görüyor. Demek ki benimle ilgili

böyle düşünüyor. O zaman onun bu

düşüncesini kırmayayım. Onu bu

düşüncesinde hayal kırıklığına

uğratmayayım dersiniz. Böylece

manipülasyona düşmüş olursunuz. Yani

özetle ne olur? Birisi size övgüde

bulunur. Siz övgüye karşılık vermek

isterken aslında borç ödeme formatına

geçmiş olursunuz. Peki burada çözüm ne

olacak? Çözüm çok basit aslında. Birisi

sizi övdü, birisi size iltifatta

bulundu. Teşekkür edin ve durun.

Kendinizi borçlu hissetmeyin. Ne güzel

düşünmüşsünüz diyebilirsiniz ama

talebini reddedin. Övgüye minnet

duyarsanız özgürlüğünüzü kaybedersiniz.

Bunu da unutmayalım. Şimdi geldik 3üncü

manipülasyon hilesine. Ortak noktaya

vurgu yapmak. Ben de senin gibiyimi size

sunmak. Bu hile en sinsi hilelerden

birisidir. Biz insan olarak yapımız

gereği, doğamız gereği bize benzeyen

kişilere daha kolay güveniriz. Aynı

tarzda giyinen, aynı kelimeleri

kullanan, aynı memleketten olan hatta

aynı burçtan olan işte bazı insanlar da

buna vurgu yapıp bak çok ortak noktamız

var. deyip sizinle arasında bir güven

inşa etmeye odaklanır. Ama aslında

benzerliklerin olması tam anlamıyla

gerçek bir yakınlık değildir. Bu yöntemi

dolandırıcılar da çok kullanır. Dikkat

edin. Sizinle benzer görünürler aslında.

Sizi duygusal olarak çıplak bırakmaya

oynarlar. Sizde duygusal olarak çıplak

bırakma ne demek? Kendi içinizi çabuk

açmanız demek. Paylaşırsınız

düşüncenizi, duygunuzu hemen kendinizi

açarsınız, bağ kurarsınız. O bağ aslında

tek taraflı bir bağdır. Siz açılırsınız,

karşınızdaki manipülatör kazanır. Peki

bu manipülasyon hilesinde çözüm var mı?

Çözümüz her zaman var. Aa ne güzel deyip

geçin. İlginçmiş deyin. Güzelmiş deyin.

Vay be değini hafifçe şaşırın belki.

Ondan sonra bırakın. Karşınızdaki insana

güvenme hızınızı kontrol etmeniz

gerekiyor. Gerçek güven zaman isteyen

bir şey. Öyle birkaç benzerlikle hemen

karşımdaki kişine güveneyim. Bu yanlış

bir yaklaşımdır. Güven demek istikrar ve

samimiyet gerektiren bir konudur. Burada

kural nettir aslında. Aynı burçtan

olmak, aynı memleketten olmak. Bunlar

sizin birine güvenmeniz için yeterli

sebepler değildir. Bunu da unutmayalım.

Her bölüm için böyle bir özlü cümle

veriyorum. Bunları not alabiliriz.

Geldik 4. manipülasyon hilesine. Herkes

böyle yapıyor. Sen de böyle yap.

diyorlar. Özellikle bunu gençler

üzerinde çok kullanırlar. Bu hile

gençlerde çok çalışır. Herkes akşam

partiye kalıyor. Sen erken mi gideceksin

derler. Herkes bundan aldı. Sen niye

almıyorsun derler. Herkes böyle yapıyor

sen niye böyle yapmıyorsun derler. Biz

de kafa olarak hemen şu moda gireriz. A

herkes yapıyorsa o zaman doğrudur. Ben

de öyle yapayım deyip o manipülasyon

tuzağına düşmüş oluruz. Peki bu hileye

çözüm ne? Kalabalık bir tarafa gidiyorsa

sizin de her zaman oraya gitme

zorunluluğunuz yok. Herkesin yaptığı şey

otomatikman doğru olarak algılanmamalı.

Medeni cesaret diye bir kavram var ya.

Ne demek medeni cesaret? Popüler

olmayanı yapabilmek demek. Biri sizi

böyle manipüle ederse, "Herkes böyle

yapıyor, sen de böyle yap." diye hemen

şöyle söyleyin. Evet, herkes böyle

yapıyor olabilir ama ben herkes değilim.

Bu konuda farklı düşünüyorum, farklı

davranacağım deyin ve başka açıklama

yapmadan bırakın. Bu dediğim çözümü

uygularsanız emin olun daha fazla

insanlardan saygı görürsünüz. Ve geldik

5. manipülasyon hilesine. Unvanla ezme.

Bu Türkiye'de çok popülerdir. Ben

doktorum. Ben uzmanım. Ben kaç yıllık

işte şu kadar zamandır şurada

yöneticiyim gibi. Evet. İnsanlar bazı

konularda uzman olabilirler. Bazı

konularda derinlemesine bilgiye sahip de

olabilirler. Ama bilgi baskı aracı

değildir. Bilgi rehberlik aracıdır. Bir

konuda uzman olan biri size bir fikir

sunabilir ama o kişinin sizin

hayatınızın her yerine hükmetme hakkı

yoktur. Biri sizi unvanıyla ezmeye

çalıştığında sakın acele etmeyin. Başka

bilgi kaynaklarında tarayın. Dedikleri

kesin doğru mu diye içinizde biraz

şüpheci olun. Başka bilgilerle

karşılaştırın yani. Ve şu artık lütfen

otoriteye gereksiz saygıda bulunma

kafasından çıkın. Bir kişi bir konuda

uzmansa onun her konuda otorite olacağı,

her konuda derinlemesine bilgiye sahip

olacağı anlamına gelmez. Uzman bilgisi

değerlidir ama özgür iradeniz uzmanın

sizi

baskılamasından çok çok daha değerlidir.

Bunu da hemen not alalım. Evet, bugün

şöyle bir toparlayalım. Bu videoda size

beş tane manipülasyon hilesini ne

yaptık? Çözümleriyle anlattık. Önce

manipülasyon hilesini söyledim. Sonra ne

dedik? Buna karşı böyle davranalım

dedik. Bazı hileler size tanıdık gelmiş

olabilir. Hatta farkında olmadan siz de

bu hileleri kullanıyor olabilirsiniz,

yapıyor olabilirsiniz.

Bir numaralı hile neydi? Suçlu

hissettirmek. 2 numaralı hile neydi? Sen

en iyisisin. Sen çok iyisin. Övgüyle

gelmek. 3 numara ortak noktaya vurgu

yapmak. A aynı burçtanız falan. 4 numara

herkes böyle yapıyorsa sen de yap demek.

Gençlerin düştüğü hileydi. 5 numaralı

hile unvanla ezmek. Yani bir konuda

uzman olan birinin her konuda uzmanmış

gibi davranması. Biri bu teknikleri size

karşı kullanıyorsa orada ikna yoktur.

Kontrol etme vardır. Baskı altına alma

vardır. O yüzden dikkatli olmanız

gerekiyor. Ve bir konuda karar verirken,

bu belki videonun en önemli kısmı, en

önemli cümlesi, bir konuda karar

verirken kendi sağduyuzun sesiyle

hareket edin. Evet dostlarım, bu

videodaki taktikleri beğendiyseniz ve

daha da derinleşmek istiyorsanız sizi

bir yıl süren Retorik Club'ın öğrencisi

olmaya davet ediyorum. Manipülasyona

karşı zihin kalkanı oluşturma, masada

psikolojik üstünlüğü sağlama, gücü

yönetme, kelimelerle etki oluşturma

sanatı, hepsini adım adım uygulanabilir

şekilde Retoric Club'da konuşuyoruz.

Müsaitliğiniz varsa Retoric Club'a

katılın. Birlikte çalışalım. Sizi

manipülasyona düşmeyen, etkileyici bir

lider haline getirelim. Retoric Club'la

ilgili detayları şurada bir yerde ve

videonun altına link olarak bırakırım.

Evet, bugün manipülasyonun be tane

kritik hilesini konuştuk. Sizin bu

konuyla ilgili yorumlarınız,

çözümleriniz, teknikleriniz,

taktikleriniz varsa her zamanki gibi

videonun altında yorumlarda buluşalım.

Ve tabii ki videoyu beğendiyseniz beğen

tuşuna basın. E abone olursanız da tabii

ki bu da bizi motive eder. Yeni videolar

çekmeye, yeni içerikler hazırlamaya biz

de daha fazla motive olmuş oluruz. Bir

başka videoda yeniden görüşmek

dileğiyle. Sevgiyle ve retorikle kalın.